Viêm âm đạo do vi khuẩn có triệu chứng nào?

Viêm âm đạo do vi khuẩn, thường gọi là bacterial vaginosis (BV), là một trong những nguyên nhân phổ biến gây thay đổi khí hư và mùi vùng kín. Tình trạng này xảy ra khi sự cân bằng tự nhiên của hệ vi khuẩn trong âm đạo bị thay đổi, khiến một số nhóm vi khuẩn phát triển nhiều hơn bình thường.

Một số người mắc BV hoàn toàn không có triệu chứng. Khi biểu hiện xuất hiện, thường gặp nhất là khí hư loãng màu trắng hoặc xám và mùi tanh rõ, đặc biệt sau quan hệ. Ngoài ra có thể xuất hiện kích ứng, ngứa hoặc cảm giác nóng rát khi đi tiểu.

Viêm âm đạo do vi khuẩn là gì?

BV thường được gọi là viêm âm đạo do vi khuẩn, nhưng về cơ chế đây chủ yếu là tình trạng mất cân bằng hệ vi sinh vật trong âm đạo chứ không đơn thuần là nhiễm một loại vi khuẩn duy nhất.

Sự mất cân bằng hệ vi khuẩn âm đạo

Âm đạo bình thường có nhiều loại vi khuẩn cùng tồn tại, trong đó Lactobacillus đóng vai trò quan trọng giúp duy trì môi trường có tính acid.

Khi số lượng Lactobacillus giảm và một số nhóm vi khuẩn khác phát triển quá mức, môi trường âm đạo có thể thay đổi và hình thành BV.

CDC mô tả BV là tình trạng rối loạn hệ vi sinh âm đạo, trong đó các vi khuẩn có lợi bị thay thế một phần bởi nồng độ cao hơn của nhiều loại vi khuẩn kỵ khí.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ

Nguyên nhân chính xác khiến một người phát triển BV chưa được hiểu hoàn toàn.

Tuy nhiên, một số yếu tố có liên quan đến nguy cơ cao hơn gồm:

• Có bạn tình mới
• Có nhiều bạn tình
• Không sử dụng bao cao su
• Thụt rửa âm đạo
• Sử dụng một số sản phẩm có mùi thơm tại vùng kín

CDC ghi nhận việc không dùng bao cao su, có bạn tình mới hoặc nhiều bạn tình và thụt rửa âm đạo đều liên quan đến nguy cơ BV cao hơn.

Điều này không có nghĩa bất kỳ ai có một trong các yếu tố trên đều sẽ mắc viêm âm đạo do vi khuẩn.

Không phải bệnh lây truyền qua đường tình dục điển hình

BV không được xếp theo cách truyền thống như một bệnh lây truyền qua đường tình dục như lậu, Chlamydia hoặc Trichomoniasis.

Người chưa từng quan hệ vẫn có thể mắc BV, mặc dù tình trạng này phổ biến hơn ở những người có hoạt động tình dục. NHS cũng xác định BV không được phân loại là STI nhưng hoạt động tình dục có thể liên quan đến sự xuất hiện hoặc tái phát của tình trạng này.

Vì vậy, phát hiện BV không đồng nghĩa với việc một người chắc chắn đã mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Viêm âm đạo do vi khuẩn có triệu chứng nào?

Không phải tất cả người mắc BV đều có biểu hiện. Một số trường hợp chỉ được phát hiện khi thăm khám vì nguyên nhân khác.

Khí hư loãng màu trắng hoặc xám

Đây là một trong những triệu chứng điển hình nhất.

Khí hư có thể:

• Nhiều hơn bình thường
• Mỏng và loãng
• Có màu trắng hoặc xám
• Bao phủ tương đối đều thành âm đạo

CDC và NHS đều mô tả khí hư do BV thường có màu trắng hoặc xám, dạng mỏng và loãng.

Tuy nhiên, màu sắc khí hư đơn thuần không đủ để tự xác định nguyên nhân viêm âm đạo, bởi nấm Candida, Trichomoniasis và một số STI cũng có thể gây thay đổi dịch tiết.

Mùi tanh rõ hơn sau quan hệ

Mùi giống mùi cá là dấu hiệu khá đặc trưng của BV.

Mùi có thể trở nên rõ hơn sau quan hệ tình dục hoặc trong một số thời điểm của chu kỳ kinh nguyệt.

Nếu khí hư đột ngột có mùi tanh mạnh và khác biệt rõ so với bình thường, nên đi khám để xác định nguyên nhân.

Không nên cố che mùi bằng dung dịch thơm hoặc thụt rửa âm đạo vì những biện pháp này có thể tiếp tục làm mất cân bằng môi trường âm đạo.

Ngứa hoặc kích ứng vùng kín

CDC ghi nhận một số người mắc BV có thể bị đau, ngứa hoặc nóng rát trong âm đạo và ngứa vùng ngoài âm hộ.

Tuy nhiên, NHS lưu ý BV thường không gây ngứa hoặc đau rát rõ rệt. Nếu tình trạng ngứa rất mạnh, cần nghĩ đến những nguyên nhân khác như nấm âm đạo, kích ứng hoặc nhiễm trùng khác.

Do đó, không nên dựa vào riêng triệu chứng ngứa để kết luận mình bị BV.

Tiểu buốt hoặc khó chịu nhẹ

Một số người có thể cảm thấy nóng rát hoặc khó chịu khi đi tiểu.

CDC liệt kê cảm giác bỏng rát khi tiểu là một triệu chứng có thể xuất hiện ở người mắc BV.

Tuy nhiên, tiểu buốt còn gặp trong nhiễm trùng đường tiết niệu và nhiều bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Nếu triệu chứng kéo dài hoặc kèm đau bụng dưới, sốt, chảy máu bất thường hay khí hư có màu lạ, nên đi khám thay vì tự điều trị.

Quan hệ tình dục có ảnh hưởng đến viêm âm đạo do vi khuẩn không?

BV không phải STI điển hình, nhưng hoạt động tình dục có mối liên hệ khá rõ với sự thay đổi hệ vi khuẩn âm đạo.

Quan hệ có thể làm thay đổi môi trường âm đạo

Quan hệ tình dục có thể đưa các vi khuẩn mới vào vùng sinh dục và làm thay đổi môi trường âm đạo.

NHS cho biết BV có thể xảy ra ở người chưa từng quan hệ, nhưng hoạt động tình dục có thể là yếu tố kích hoạt ở một số người.

Có bạn tình mới hoặc nhiều bạn tình cũng được ghi nhận là những yếu tố liên quan đến nguy cơ BV cao hơn.

Quan hệ không dùng bao cao su có thể liên quan nguy cơ cao hơn

CDC liệt kê việc không sử dụng bao cao su là một trong những yếu tố liên quan đến tăng nguy cơ BV.

Điều này không có nghĩa quan hệ không bao cao su chắc chắn gây BV.

BV hình thành do nhiều yếu tố tác động đến hệ vi sinh âm đạo, vì vậy mối liên hệ giữa quan hệ tình dục và BV phức tạp hơn cơ chế lây truyền của một STI thông thường.

Bao cao su giúp hạn chế tiếp xúc với tinh dịch

Sử dụng bao cao su giúp hạn chế sự tiếp xúc trực tiếp giữa tinh dịch và âm đạo.

Một số hướng dẫn sức khỏe tình dục của NHS cũng lưu ý rằng quan hệ có bao cao su đôi khi có thể hỗ trợ giảm nguy cơ BV vì tinh dịch không đi trực tiếp vào âm đạo.

CDC đồng thời khuyến nghị sử dụng bao cao su đúng cách mỗi lần quan hệ như một trong những biện pháp có thể giúp giảm nguy cơ BV.

Tuy nhiên, bao cao su không phải biện pháp bảo đảm tuyệt đối rằng BV sẽ không xuất hiện hoặc tái phát.

Không nên quan hệ khi đang đau rát hoặc viêm nặng

Nếu đang bị đau, rát hoặc kích ứng rõ rệt, việc tiếp tục quan hệ có thể làm cảm giác khó chịu tăng lên.

ACOG khuyến nghị cân nhắc tránh quan hệ trong khoảng thời gian điều trị các tình trạng viêm nhiễm âm đạo vì quan hệ có thể gây khó chịu và ảnh hưởng đến quá trình điều trị.

Nếu đang sử dụng thuốc đặt hoặc kem điều trị, cũng nên đọc hướng dẫn vì một số sản phẩm có thể ảnh hưởng đến độ bền của bao cao su latex.

Làm gì khi nghi ngờ viêm âm đạo do vi khuẩn?

Khí hư bất thường hoặc mùi tanh chưa đủ để xác định chắc chắn BV. Các nguyên nhân viêm âm đạo khác có thể tạo triệu chứng tương tự.

Đi khám để xác định đúng nguyên nhân

Khi xuất hiện khí hư bất thường, mùi tanh, ngứa, nóng rát hoặc khó chịu khi đi tiểu, nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

Bác sĩ có thể thăm khám và lấy mẫu dịch âm đạo để đánh giá nguyên nhân.

CDC lưu ý chỉ dựa vào tiền sử hoặc triệu chứng thường không đủ để phân biệt chính xác BV với nấm Candida, Trichomoniasis và những nguyên nhân khác.

Chẩn đoán đúng giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Không tự dùng thuốc đặt khi chưa chẩn đoán

Không nên mặc định khí hư bất thường đồng nghĩa với nhiễm nấm rồi tự mua thuốc đặt.

Thuốc điều trị nấm không có tác dụng điều trị BV.

Ngược lại, sử dụng thuốc hoặc dung dịch không phù hợp có thể khiến triệu chứng khó đánh giá hơn và làm chậm việc xác định nguyên nhân chính xác.

Nếu viêm âm đạo tái phát nhiều lần, việc khám lại càng quan trọng.

Giữ vệ sinh vùng kín đúng cách

Không cần vệ sinh sâu bên trong âm đạo.

Âm đạo có cơ chế tự làm sạch tự nhiên. Việc thụt rửa có thể phá vỡ sự cân bằng hệ vi sinh và CDC xác định đây là một yếu tố làm tăng nguy cơ BV.

Nên ưu tiên:

• Giữ vùng ngoài sạch và khô
• Tránh thụt rửa âm đạo
• Hạn chế sản phẩm có hương thơm mạnh
• Thay quần áo ẩm hoặc đồ lót ướt sớm

Nếu bác sĩ đã kê thuốc, cần dùng đúng liệu trình ngay cả khi triệu chứng cải thiện sớm.

Sử dụng bao cao su khi quan hệ theo hướng dẫn phù hợp

Nếu tiếp tục quan hệ, việc sử dụng bao cao su đúng cách có thể giúp hạn chế tiếp xúc trực tiếp với dịch sinh dục và là một trong những biện pháp CDC khuyến nghị để giảm nguy cơ BV.

Mỗi chiếc bao chỉ sử dụng một lần và cần dùng chiếc mới cho mỗi lần quan hệ.

Nếu đang sử dụng thuốc điều trị viêm âm đạo, nên đọc kỹ hướng dẫn hoặc hỏi bác sĩ về khả năng tương thích với bao cao su, đặc biệt với các dạng kem đặt âm đạo có thể ảnh hưởng đến latex.

Kết luận

Viêm âm đạo do vi khuẩn thường liên quan đến sự mất cân bằng hệ vi sinh trong âm đạo. Những dấu hiệu đáng chú ý gồm khí hư loãng màu trắng hoặc xám, mùi tanh rõ hơn sau quan hệ và đôi khi có ngứa, kích ứng hoặc nóng rát khi đi tiểu. Tuy nhiên, nhiều trường hợp không có triệu chứng và các biểu hiện này cũng có thể xuất hiện trong những bệnh lý khác.

Khi nghi ngờ BV, nên đi khám để xác định chính xác nguyên nhân thay vì tự dùng thuốc đặt. Quan hệ tình dục có thể liên quan đến sự thay đổi môi trường âm đạo, và sử dụng bao cao su đúng cách là một trong những biện pháp có thể giúp giảm nguy cơ. Nếu cần tham khảo các dòng bao cao su phù hợp cho nhu cầu quan hệ an toàn hơn, bạn có thể tìm hiểu tại Shop Bao cao su Hải Phòng – baocaosuhaiphong.vn.